Naprawa uszkodzeń powierzchniowych

Uszkodzenia korozyjne i ich naprawa

Występujące destrukcje tych fragmentów budynków, które znajdują się w obszarach zawilgoconych wymagają nie tylko osuszenia ścian, „odseparowania”
i zmagazynowania soli, ale również naprawy tynków. Zdarza się, że w trakcie prac renowacyjnych pojawi się konieczność uzupełnienia całych elementów zdobniczych wykonanych z kamienia lub tynku. Przy ich odtwarzaniu sprawdzi się zaprawa sztukatorska do wykonywania odlewów Ceresit CR 41, która może być też barwiona w masie. Z kolei uszkodzone przez korozję elementy ciągnione (gzymsy, glify) mogą być odtwarzane lub uzupełniane przy zastosowaniu zaprawy sztukatorskiej do wykonywania wypraw ciągnionych Ceresit CR 42. Do uzupełniania drobniejszych ubytków w cegle służy zaprawa Ceresit CR 43, a ubytków w kamieniu – przede wszystkim piaskowcu – Ceresit CR 44. W przypadku obu materiałów możliwy jest dobór koloru korespondującego z barwą naprawianego podłoża. Właśnie te dwa ostatnie produkty – Ceresit CR 43
i Ceresit CR 44 zdobyły uznanie kapituły przyznającej nagrodę „Renowator 2009”. Wchodzący w skład jury wojewódzcy i miejscy konserwatorzy zabytków
z całego kraju przyznali materiałom Ceresit główną nagrodę w kategorii „produkty o wysokim stopniu przydatności do prac renowacyjnych”. Statuetki przyznawane były podczas tegorocznej Europejskiej Giełdy Informacji Renowacyjnej – VIII EGIR 2009.
Zaleca się aby naprawione powierzchnie w miejscach szczególnie narażonych na zawilgocenie wodą rozbryzgową (np. cokoły) zabezpieczyć poprzez wykonanie hydrofobizacji przy użyciu preparatów paroprzepuszczalnych, jak np. Ceresit CT9 bazujący na polimerze PTFE.

Naprawa cegieł

Naprawę polegającą na uzupełnieniu ubytków cegieł można wykonać dopiero po zabezpieczeniu uszkodzonego muru przed dalszym nawilgacaniem oraz jego odsoleniu, np. metodą transportu do otwartego środowiska. Po tych zabiegach należy skuć uszkodzone fragmenty cegieł lub oczyścić powierzchnię muru za pomocą piaskowania albo hydropiaskowania oraz usunąć spoiny miedzy cegłami na głębokość do 2 cm.

Jeżeli wielkość ubytków w cegle przekracza objętość ½ jej wymiaru, należy ją raczej wymienić niż odbudowywać za pomocą zapraw naprawczych.
W pozostałych przypadkach, reprofilację cegieł można przeprowadzić przy użyciu zaprawy Ceresit CR 43.
Przed przystąpieniem do właściwych prac, metodą prób, należy dobrać na budowie kolor zaprawy poprzez dodanie pigmentu proszkowego. Ze względu na ilość odmian cegły występujących w praktyce, nie jest możliwe  wyprodukowanie gotowych materiałów naprawczych, dla każdej z nich.

Na matowo wilgotne podłoże, przed aplikację zaprawy naprawczej, należy nałożyć pędzlem warstwę kontaktową, którą uzyskuje się z gotowej zaprawy naprawczej poprzez wymieszanie z wodą do konsystencji farby emulsyjnej.
Na przeschniętą, ale matowo wilgotną warstwę kontaktową, za pomocą szpachelki lub kielni o odpowiednio dobranym wymiarze i kształcie, nakłada się zaprawę naprawczą, przygotowaną przez wymieszanie z wodą suchej, gotowej. Materiał należy nanosić na podłoże w jednej czynności roboczej warstwą umożliwiającą w drugim kroku nałożenie warstwy finalnej o grubości do 5 mm.
W przypadku uzupełniania większych ubytków, o głębokości powyżej 20 mm, narożników cegieł zaleca się przed aplikacją zaprawy zazbrojenie naprawianego elementu za pomocą wklejanych dybli lub drutów ze stali nierdzewnej.
Nałożenie końcowej warstwy zaprawy naprawczej, o grubości do 5 mm, musi być poprzedzone obfitym zwilżeniem podłoża.
Po naprawieniu ubytków, należy uzupełnić spoiny za pomocą tynku renowacyjnego podkładowego Ceresit CR 61.

Naprawa kamienia

W przypadku uszkodzeń elementów kamiennych istnieje kilka sposobów ich naprawy:

  • uzupełnianie fragmentami kamienia rodzimego 
  • tzw. flekowanie
  • uzupełnianie ubytków mineralną zaprawą naprawczą
  • wymiana fragmentów elementów kamiennych przesz wstawienie gotowych odlewów ze specjalnej masy mineralnej

Flekowanie jest możliwe do zrealizowania, gdy jest w dyspozycji kamień, z którego zostały wykonane naprawiane elementy a uzupełnienia wymagają fragmenty o prostym kształcie, o łatwym do odtworzenia rysunku.
Naprawę polegającą na uzupełnieniu ubytków kamienia można wykonać po oczyszczeniu powierzchnię za pomocą piaskowania albo hydropiaskowania, przy użyciu zaprawy Ceresit CR 44.
Przed przystąpieniem do właściwych prac, metodą prób, należy dobrać na budowie kolor zaprawy poprzez dodanie pigmentu proszkowego.
Sposób przygotowania zaprawy i aplikacja jest taka sama jak w przypadku zaprawy do naprawy cegieł CR 43.

Wykonywanie odlewów

Do odtworzenia zniszczonych elementów kamiennych można zastosować zaprawę do wykonywania odlewów Ceresit CR 41. Przed przystąpieniem do wykonywania odlewu należy przygotować odpowiednią formę silikonową, gipsowa lub betonową. W przypadku dwóch ostatnich rodzajów form, należy ich powierzchni pokryć środkiem antyadhezyjnym.

Zaprawę do odlewów przygotowuje się przez wymieszanie wody z gotową sucha zaprawą Ceresit CR 41. W przypadku wykonywania odlewów o grubości większej niż 5 cm, do gotowej zaprawy należy dodać 25% suchego piasku. Dodanie piasku wymaga również zwiększenia ilości wody dla osiągnięcia płynnej konsystencji.
Zaprawę można dobarwiać pigmentami proszkowymi.
Po starannym wymieszaniu i uzyskaniu jednorodnej masy bez grudek, wypełnia się nią przygotowana formę. Rozformowanie jest możliwe po 24 godzinach.

Naprawa profili ciągnionych

Gzymsy, profilowane obramowania otworów są elementami ulegającymi najszybciej uszkodzeniom korozyjnym z racji wysunięcia poza lico elewacji i gorszego zabezpieczenia przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych (często niemożliwa osłona obróbką blacharska, bardzo rozwinięta powierzchnia). Z drugiej strony elementy te często decydują o unikalnym charakterze danej elewacji. Wykonanie ich naprawy zwykłymi zaprawami tynkarskim jest trudne i bardzo pracochłonne. W takich przypadkach zwykle sięga się po gotowe wyroby, takie jak zaprawa Ceresit CR 42, która służy do wykonywania oraz renowacji profili ciągnionych, sztukatorskich, gzymsów, elementów zdobniczych o grubości od 10 do 100 mm. Przeznaczona jest specjalnie do obiektów zabytkowych, do renowacji zawilgoconych i zasolonych elementów. Może być stosowana na dużych powierzchniach oraz do miejscowych napraw, na podłożach o niewielkiej wytrzymałości, o niskim, średnim i wysokim stopniu zasoleniu. Dodatek mączki trasowej zapewnia dobre właściwości robocze oraz ogranicza możliwość powstawania wykwitów solnych.
Przed przystąpieniem do naprawy ubytków istniejące powłoki, uszkodzony tynk jak również zmurszałe fragmenty ścian należy skuć, odsłaniając nośne podłoże. Ślady wykwitów solnych należy usunąć szczotkami stalowymi, a następnie zwilżyć powierzchnię muru lub betonu. Na matowo wilgotnym podłożu wykonać ażurową obrzutkę z tynku renowacyjnego podkładowego Ceresit CR 61 zarobionego do właściwej konsystencji wodnym roztworem emulsji Ceresit CC 81 (1 część emulsji zmieszać z 3 częściami wody). Zaprawę CR 42 należy nakładać po ok. 24 godzinach od wykonania obrzutki.. Zaprawę narzuca się ręcznie i ściąga odpowiednio wyprofilowanym szablonem odpowiadającym kształtem naprawianemu lub tworzonemu elementowi. Po wstępnym związaniu należy powierzchnię lekko zacierać, ale nie filcować. Na zaprawie można wykonać warstwę gładzi wykończeniowej ze szpachlówki Ceresit CR 64 grubości do 5 mm, ale po min. 5- 7 dniach.

Zabezpieczanie naprawionych powierzchni

Zaleca się, aby naprawione powierzchni zabezpieczyć przed bezpośrednim oddziaływaniem czynników atmosferycznych, a zwłaszcza wody opadowej. Można to zrobić przy użyciu hydrofobizatora Ceresit CT 9. Nadaje się on do zabezpieczania fasad budynków, w tym obiektów zabytkowych. Może być też używany do zapobiegania: wykwitom, uszkodzeniom powodowanym przez mróz, rozwojowi glonów i mchów na elewacjach.

Preparat zapewnia skuteczną hydrofobową impregnację podłoży, nawet w przypadku występowania na ich powierzchni pęknięć włosowatych o szerokości do 0,2 mm.
Przed użyciem należy kilkakrotnie wstrząsnąć zawartością opakowania. Impregnat nanosić na podłoże miękkim pędzlem lub szczotką (na większych powierzchniach zaleca się natryskiwanie), aż do nasycenia podłoża w taki sposób, aby impregnat tworzył zacieki długości ok. 50 cm. Po naniesieniu na powierzchnię CT 9 wnika głęboko w podłoże i reaguje z wilgocią, co powoduje hydrofobizację porów powierzchniowych i kapilar.
Aby uzyskać odpowiednią głębokość penetracji, preparat nakładać przynajmniej dwa razy. Następną warstwę nanosić przed wyschnięciem poprzedniej.

Do pobrania